Endodoncja czyli leczenie kanałowe
Endodoncja to dziedzina stomatologii zajmująca się leczeniem chorób miazgi zęba, w której znajdują się nerwy oraz naczynia krwionośne, utrzymujące ząb przy życiu. Leczenie kanałowe polega na mechanicznym usunięciu bakterii z korzeni zęba przy użyciu precyzyjnych narzędzi. Bakterie wywołujące próchnicę przesuwają się z czasem w kierunku miazgi, którą potocznie nazywa się nerwami, w skutek czego dochodzi do jej zakażenia i powstania stanu zapalnego. Dzięki precyzyjnym narzędziom lekarz oczyszcza wnętrze korzenia, a następnie szczelnie wypełnia go specjalnym materiałem.
Kiedy jest potrzebne leczenia kanałowe? Sygnały, które warto skonsultować z lekarzem?
- silny ból zęba;
- wrażliwość na nagryzanie, zmiany temperatury, dotyk;
- ciemnienie zęba;
- opuchnięcie dziąseł wokół zainfekowanego zęba;
- pęknięcie, złamanie zęba;
- pojawienie się pęcherza, z którego sączy się ropa.
Najczęstsze przyczyny obumarcia zęba to:
- doznane urazy mechaniczne;
- głęboka próchnica (zakażenie nerwu drobnoustrojami próchnicotwórczymi);
- zapalenie tkanek okołowierzchołkowych np. w przebiegu paradontozy, poprzez ciągłość od zmian zęba sąsiedniego;
- nieszczelne wypełnienie lub wielokrotne zabiegi wykonywane na tym samym zębie.
Podstawowe zabiegi endodoncji:
- Jednowizytowe leczenie kanałowe. Dotyczy zębów z nieodwracalnym stanem zapalnym miazgi. Podczas jednej wizyty lekarz endodonta przy użyciu precyzyjnych narzędzi udrażnia, opracowuje i wypełnia kanały specjalnym materiałem (gutaperką). Po takim leczeniu ząb należy odbudować mocnym wypełnieniem, często wzmacnianym włóknem szklanym lub w przypadku trzonowców – koroną protetyczną.
- Kilkuwizytowe leczenie kanałowe. W niektórych przypadkach leczenie kanałowe nie jest możliwe do przeprowadzenia podczas jednej wizyty u stomatologa. Wówczas najpierw kanały są udrażniane i opracowywane, wkładany jest specjalny materiał o właściwościach leczniczych, a dopiero na drugiej wizycie szczelnie wypełniane i odbudowywane.
- Reendo, czyli powtórne leczenie kanałowe. Jest niezbędne do wykonania po nieprawidłowym wcześniejszym leczeniu (niedokładne opracowanie kanałów, brak opracowania któregoś z kanału, nieszczelne wypełnienie, pozostawienie na długi czas złamanego narzędzia). Ząb po leczeniu reendo najczęściej musi zostać odbudowany koroną protetyczną lub onlay (wkład koronowy).
Jeśli nie chcemy leczyć kanałowo mamy dwie możliwości – obie dość ryzykowne.
Pierwsza z nich to ekstrakcja nieodwracalnie chorego zęba. Braki w uzębieniu to jednak przyczyna wielu dolegliwości – od niekorzystnych zmian ortodontycznych (w ustawieniu zębów) po parodontozę. Dla zachowania równowagi uzębienia powinniśmy wstawić na miejsce usuniętego zęba np. implant.
Kolejna z możliwości to pozostawienie chorego zęba w spokoju. Jest to najbardziej ryzykowna decyzja ze wszystkich. Chora miazga to źródło agresywnych bakterii, które nie tylko pogłębią chorobę tego zęba, ale mogą też zaatakować sąsiednie. Zapalenie i stany ropne dość szybko przenoszą się też na inne części ciała, szczególnie głowy.
Leczenie kanałowe w większości zabiegów nie jest bolesne, ponieważ odbywa się w znieczuleniu. Sporadycznie zdarzają się jednak bardziej złożone zabiegi, podczas których pacjenci mogą momentami odczuwać dyskomfort. Jeśli zależy nam na bezbolesnym przebiegu całej procedury, nie warto zwlekać z decyzją o poddaniu się leczeniu kanałowemu.